احمد مجد الاسلام كرمانى

493

سفرنامه كلات ( فارسى )

ولى بعد از فتح خوارزم ملتفت شدند كه حركت دادن قشون زياد از راه خوارزم بدون خط آهن كمال صعوبت را دارد و در صحراهاى ريگستان پرماسه خوارزم هم كشيدن خطآهن نهايت اشكال را دارد لهذا ناچار از تغيير نقشه شدند . در اواسط عهد ناصر الدين شاه ، نقشه ديگرى كشيدند كه از استرآباد بشاهرود رفته و از آنجا از شاهراه خراسان بسرجام رفته از آنجا به طرف هرات و قندهار بروند چندى هم در اين خيال بودند و بالاخره متذكر شدند كه انگليسها از راه سيستان و حدود كرمان در داخل ايران از آنها جلوگيرى خواهند كرد ، بعلاوه بواسطه نبودن خط آهن حركت دادن قشون و حمل آذوقه از اين خط بسيار مشكل و گران تمام مىشود و كشيدن خطآهن و عبور از كوه البرز هم امريست قريب بمحال و محتاج بمخارج فوق العاده . دو سه سال بعد از اين نقشه هم منصرف شده به اين خيال افتادند كه از بندر خشكه كه از بنادر بحر خزر و در مساكن تركمانان يموت است از وسط صحراى گرگان خطآهن احداث نموده از دهنه كوكلان عبور كنند ، كه دچار مخارج زياد تونل زدن كوه هم نشوند و از اين راه مسطح مىشود در نهايت سهولت تا دروازه مشهد راه ساخت يكى دو سال هم مهندسين آنها با نهايت گرمى در اين راه آمد و شد داشتند و مشغول كشيدن نقشه اين خط بودند ، در اين بين راه ديگرى كشف كردند كه خالى از معارض و سهل الوصول‌تر از آن راه بود كه علاوه از آنكه به مقصود آنها نزديكتر بود سبب تصرف تركستان هم ميشد و راه اعتراض و مدافعه دولت انگليس هم مسدود بود و هيچ قسم محظورى هم نداشت و بر اين نقشه خيالشان قوت گرفته عزمشان جزم شد و آن نقشه تصرف آخال و مرو است كه در اصطلاح صحراى « اتك » گفته مىشود كه ابتدا از بندر معروف ( كوسنوسكى ) از بنادر بحر خزر پياده از دامنه بلخان كوه داخل خاك تراكمه آخالى كه در تصرف ايران بود شده به طرف مقصد رهسپار شوند . چون مرو و آخال سابقا در تصرف دولت ايران بود خواستند تحصيل سندى